Chẳng hiểu đây có phải là chiêu quảng cáo bài báo hay không, nhưng ít ra là nó đã gây sự chú ý của tôi. Thấy tiêu đề tuổi thọ giảm 10 năm là tôi không thể nào bỏ qua được. Thật ra, dù có giảm 1 năm tôi cũng phải đọc, phải tìm hiểu, phải suy xét cho kĩ, bởi vì tuổi thọ ở nước ta chỉ tăng chứ chưa bao giờ giảm cả. Sau khi đọc kĩ bài này, tôi mới biết là họ nói về tuổi thọ của cư dân ở các làng nghề đang bị ô nhiễm trầm trọng. Đoạn này có lẽ liên quan: “Kết quả nghiên cứu đã cho thấy, tuổi thọ trung bình của người dân tại các làng nghề ngày càng giảm đi, hiện đã thấp hơn 10 năm so với tuổi thọ trung bình toàn quốc; và so với làng không làm nghề, tuổi thọ này cũng thấp hơn từ 5 - 10 năm”.

Tuổi thọ trung bình của người Việt là bao nhiêu? Câu hỏi cực kì đơn giản, cực kì cơ bản, nhưng tìm số liệu này không dễ chút nào. Hầu hết các website của các cơ quan chính phủ trong nước (như Tổng cục Thống kê, Bộ Y tế) không có thông tin này! Các website này cung cấp nhiều thông tin hành chính mà chúng ta không cần/muốn biết, nhưng những thông tin chúng ta cần thì họ không cung cấp!

Một điều khá thú vị (hay khôi hài?) là trong khi các website của Nhà nước không có thông tin cơ bản này thì các website nước ngoài hay cơ quan nước ngoài ở VN thì có khá đầy đủ. Thậm chí giới truyền thông còn có thông tin có ích hơn là các website chính thức của Nhà nước!

Theo website của CIA thì tuổi thọ trung bình cho nam là 68.8 và nữ là 74.6 tuổi. Không hiểu tại sao lại có sự khác biệt khá lớn giữa nam và nữ như thế này? Cũng không hiểu nguồn gốc số liệu ở đâu. Tôi nghĩ số liệu này chắc cũng xưa rồi, vì thấy họ đề dân số Việt Nam là 71.6 triệu. Nói tóm lại là khó tin các con số này.

Số liệu của Việt Nam (năm 2005) thì nói rằng tuổi thọ trung bình của dân số (nam và nữ tính chung) là 71.3, và còn nói rõ là tăng 6 tuổi kể từ năm 1998. Số liệu của UN ở Việt Nam cho biết: “Tuổi thọ trung bình là 71,7 đối với nam giới và 75 đối với nữ giới.” Những người trong UN làm việc cẩn thận và có phương pháp, tôi nghĩ họ trích dẫn số liệu này từ các cơ quan chức năng của VN, và vì thế tôi thấy số liệu này đáng tin cậy hơn.

Quay lại bản tin trên, phản ứng đầu tiên của tôi là: khó tin. Nếu giảm 10 năm thì tuổi thọ trung bình của các làng nghề này chỉ 61,7 tuổi ở nam giới và 65 tuổi ở nữ giới, tức là còn thấp hơn cả 15 năm trước! Làm sao có thể tin được?

Có thể Bộ Tài nguyên và Môi trường có vấn đề trong tính toán. Muốn tính tuổi thọ, cần phải có số liệu về tỉ suất sinh và tử vong cho từng nhóm tuổi của các làng nghề này, rồi sau đó mới xây dựng một bản tuổi thọ (thuật ngữ dịch tễ học tiếng Anh gọi là life-table) thì mới ước tính được. Nếu họ có số liệu này thì chúng tôi sẵn sàng giúp cho họ một tay để phân tích lại cho chính xác hơn.

NVT